Gbogbo ọjà ìmọ́lẹ̀ awọ ara ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ kẹ́míkà, èyí tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ wọn wá láti orísun àdánidá. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn èròjà tó ń ṣiṣẹ́ dáadáa ló ń ṣiṣẹ́ dáadáa, àwọn kan lára wọn lè ní àwọn àbájáde díẹ̀. Nítorí náà, òye àwọn èròjà tó ń ṣiṣẹ́ nínú ìmọ́lẹ̀ awọ ara jẹ́ kókó pàtàkì nígbà tí a bá ń yan àwọn ọjà ìtọ́jú awọ ara wọ̀nyí.
Ìdí nìyí tí ìjíròrò lórí àwọn èròjà wọ̀nyí fi ṣe pàtàkì. O gbọ́dọ̀ lóye ipa pàtó tí ọjà kọ̀ọ̀kan ní lórí awọ ara, ipa rẹ̀ àti àwọn àbájáde búburú rẹ̀.
1. Hydroquinone
Ó jẹ́ èròjà tí a sábà máa ń lò jùlọ nínú àwọn ọjà ìmọ́lẹ̀ awọ ara. Ó dín ìṣẹ̀dá melanin kù. Ìgbìmọ̀ Oúnjẹ àti Oògùn dín lílò rẹ̀ kù sí ìpín méjì nínú ọgọ́rùn-ún nínú àwọn ọjà ìmọ́lẹ̀ awọ ara tí a kò tà ní ọjà. Èyí jẹ́ nítorí àníyàn nípa ewu àrùn jẹjẹrẹ rẹ̀. Àwọn ìwádìí ti fihàn pé ó tún lè fa ìbínú awọ ara. Nítorí náà, àwọn ọjà kan ní cortisone láti dín ìbínú yìí kù. Síbẹ̀síbẹ̀, ó jẹ́ èròjà tí ó ń ṣiṣẹ́ dáadáa nínú àwọn ọjà ìmọ́lẹ̀ awọ ara pẹ̀lú ìṣiṣẹ́ antioxidant.
2. Àsíìdì Azelaic
Ó jẹ́ èròjà àdánidá tí a rí láti inú àwọn ọkà bí rye, àlìkámà àti ọkà barle. A ń lo Azelaic acid fún ìtọ́jú irorẹ. Síbẹ̀síbẹ̀, a ti rí i pé ó ń ṣiṣẹ́ nígbà tí awọ bá ń tàn, ó sì ń dín ìṣẹ̀dá melanin kù. A máa ń ṣe é ní ìrísí ìpara pẹ̀lú ìwọ̀n 10-20%. Ó jẹ́ àyípadà àdánidá tí ó dáàbò bo, tí ó sì ṣeé lò fún hydroquinone. Ó lè fa ìbínú sí awọ ara tí ó ní ìrọ̀rùn àyàfi tí o bá ní àléjì sí i. Ìwádìí fihàn pé azelaic acid lè má ṣiṣẹ́ fún àwọ̀ ara déédéé (àwọn freckles, moles).
3. Fítámìnì C
Gẹ́gẹ́ bí ohun tó ń dènà àrùn, Vitamin C àti àwọn èròjà rẹ̀ ń dáàbò bo ara lọ́wọ́ ìbàjẹ́ tí ìtànṣán oòrùn UV máa ń fà. Wọ́n tún ń kópa nínú ìlànà ìmọ́lẹ̀ awọ ara, èyí tó ń dín ìṣẹ̀dá melanin kù. Wọ́n kà wọ́n sí àwọn ohun míì tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé dípò hydroquinone. Àwọn ìwádìí ti fi hàn pé wọ́n lè mú kí ìwọ̀n glutathione pọ̀ sí i, kí wọ́n sì ní ipa méjì lórí ìmọ́lẹ̀ awọ ara.
4. Niacinamide
Yàtọ̀ sí fífún awọ ara ní funfun, niacinamide tún lè mú kí awọ ara rọ̀ díẹ̀, kí ó sì mú kí ọrinrin ara pọ̀ sí i. Àwọn ìwádìí ti fihàn pé ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọ̀nà míì tó dára jùlọ láti lò ju hydroquinone lọ. Kò ní ipa búburú kankan lórí awọ ara tàbí ètò ẹ̀dá ènìyàn.
5. Àsìdì Tranexamic
A máa ń lò ó ní ìrísí abẹ́rẹ́ àti láti fi ẹnu mú kí awọ ara fúyẹ́ kí ó sì dín àwọ̀ ara kù. Ó tún jẹ́ ọ̀nà míì tó dára láti lò sí hydroquinone. Síbẹ̀, a kò tíì fi hàn pé ó ṣiṣẹ́ dáadáa, àmọ́ àwọn ìwádìí kan fi hàn pé ó dára, ó sì gbéṣẹ́.
6. Àsídì Retinoic
Àwòrán Vitamin “A” kan, tí a sábà máa ń lò fún ìtọ́jú irorẹ, ṣùgbọ́n a tún lè lò ó fún mímú awọ ara tàn, èyí tí a kò mọ̀ nípa rẹ̀. Síbẹ̀síbẹ̀, àwọn ìwádìí ti fihàn pé ìbínú awọ ara jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ipa ẹ̀gbẹ́ ti tretinoin, èyí tí ó ń mú kí awọ ara ní ìmọ̀lára sí ìtànṣán UV, nítorí náà àwọn olùlò yẹ kí wọ́n yẹra fún wíwọ oòrùn nítorí pé ó lè fa àwọ̀ ara. Bákan náà, kò léwu nígbà oyún.
7. Arbutin
Ó jẹ́ orísun àdánidá ti hydroquinone láti inú ọ̀pọ̀lọpọ̀ irú pea àti ewé cranberries, blueberries, bearberries àti mulberries. Ó dín ìṣẹ̀dá melanin kù, pàápàá jùlọ ní ìrísí mímọ́ rẹ̀, nítorí pé ó lágbára jù. Ó jẹ́ àyípadà ààbò àti ìdàgbàsókè sí àwọn kẹ́míkà mìíràn tí a ń lò nínú àwọn ọjà ìmọ́lára awọ ara. Síbẹ̀síbẹ̀, ìwádìí fihàn pé arbutin lè fa ìrísí awọ ara púpọ̀ sí i tí a bá lò ó ní ìwọ̀n gíga.
8. Àsìdì Kojic
Ó jẹ́ èròjà àdánidá tí a ń ṣe nígbà tí ìrẹsì bá ń wú nígbà tí a bá ń ṣe wáìnì. Ó gbéṣẹ́ gan-an. Síbẹ̀síbẹ̀, kò dúró ṣinṣin ó sì di ohun tí kò ní ṣiṣẹ́ nínú afẹ́fẹ́ tàbí oòrùn. Nítorí náà, a ń lo àwọn ohun èlò àtọwọ́dá gẹ́gẹ́ bí àyípadà fún àwọn ohun èlò awọ ara, ṣùgbọ́n wọn kò ṣiṣẹ́ tó kojic acid àdánidá.
9. Glutathione
Glutathione jẹ́ oògùn tó ń mú kí awọ ara tàn. Ó ń dáàbò bo awọ ara kúrò lọ́wọ́ ìbàjẹ́ oòrùn, ó sì tún ń dáàbò bo awọ ara kúrò lọ́wọ́ ìmọ́lẹ̀. Glutathione wà ní ìrísí ìpara, ìpara, ọṣẹ, ìṣẹ́gùn àti abẹ́rẹ́. Àwọn tó dára jùlọ ni àwọn ìṣẹ́gùn glutathione, tí a máa ń lò lẹ́ẹ̀mejì lójúmọ́ fún ọ̀sẹ̀ méjì sí mẹ́rin láti dín àwọ̀ ara kù. Síbẹ̀síbẹ̀, àwọn ìrísí ojú kò wúlò nítorí pé wọ́n ń fà á lọ́ra àti pé wọn kò wọ inú awọ ara dáadáa. Àwọn ènìyàn kan fẹ́ràn láti lo ìrísí abẹ́rẹ́ fún àbájáde lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Síbẹ̀síbẹ̀, abẹ́rẹ́ leralera lè fa àkóràn awọ ara, ìgbóná ara. Àwọn ìwádìí ti fihàn pé glutathione ní agbára láti tàn àwọn ibi dúdú àti láti tàn awọ ara. Ó tún jẹ́ ààbò.
10. Àwọn Àsíìdì Hídíóksì
Àsídì Glycolic àti lactic acid ló dára jùlọ nínú àwọn α-hydroxy acids. Wọ́n máa ń wọ inú àwọn fẹ́lẹ́fẹ́lẹ́ awọ ara, wọ́n sì máa ń dín ìṣẹ̀dá melanin kù, gẹ́gẹ́ bí ìwádìí ti fi hàn. Wọ́n tún máa ń yọ awọ ara kúrò, wọ́n á sì yọ awọ ara tó ti kú kúrò, àwọn fẹ́lẹ́fẹ́lẹ́ awọ ara tó ti ní àwọ̀ tó dára. Ìdí nìyí tí wọ́n fi rí i pé wọ́n máa ń mú kí awọ ara tàn díẹ̀díẹ̀.
11. Ṣíṣe àwọ̀ kúrò
Àwọn ohun èlò ìpara ìpara bíi monobenzone àti mequinol ni a lè lò fún mímú kí awọ ara tàn yòò títí láé. Nítorí pé wọ́n lè ba àwọn sẹ́ẹ̀lì tí ń ṣe melanin jẹ́ títí láé, wọ́n sábà máa ń lò wọ́n fún àwọn aláìsàn vitiligo. Wọ́n máa ń lo ìpara tí ó ní kẹ́míkà yìí lórí àwọn ibi tí awọ ara kò ti ní ipa kankan láti mú kí awọ ara dọ́gba. Síbẹ̀síbẹ̀, a kò gbani nímọ̀ràn láti lo irú kẹ́míkà bẹ́ẹ̀ fún àwọn ènìyàn tí ara wọn le. Ìwádìí fihàn pé monophenone lè fa ìbínú awọ ara àti ìrora ojú.
Awọn eroja miiran ti nṣiṣe lọwọ
Àwọn kẹ́míkà púpọ̀ ló wà tó ń ran ilé iṣẹ́ ìmọ́lẹ̀ awọ ara lọ́wọ́. Síbẹ̀, a nílò ìwádìí púpọ̀ sí i láti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé oògùn kọ̀ọ̀kan ní agbára àti ààbò. Ọ̀kan lára àwọn èròjà wọ̀nyí ni ìyọkúrò licorice, pàápàá jùlọ licorice.
Àwọn ìwádìí sọ pé ó munadoko nínú mímú àwọn agbègbè awọ dúdú àti àwọ̀ pupa àti fífún awọ funfun. Ó dín ìṣẹ̀dá melanin kù. Vitamin E kó ipa nínú ìlànà mímú awọ ara tàn nípa dídín ìṣẹ̀dá melanin kù. Ó ń mú kí ìwọ̀n glutathione pọ̀ sí i nínú ara. Síbẹ̀síbẹ̀, a nílò ìwádìí púpọ̀ sí i láti ṣàlàyé ipa àti ààbò àwọn kẹ́míkà wọ̀nyí.
Níkẹyìn, kìí ṣe gbogbo àwọn èròjà tó ń ṣiṣẹ́ nínú àwọn ọjà ìmọ́lẹ̀ awọ ni ó ní ààbò. Ìdí nìyí tí àwọn oníbàárà fi gbọ́dọ̀ ka àwọn èròjà náà kí wọ́n tó ra ọjà ìmọ́lẹ̀ awọ.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kẹ̀wàá-14-2022